Spread kupno–sprzedaż: ile naprawdę kosztuje wyjście ze złota

Marża ponad spot mówi, ile przepłacasz przy zakupie. Spread mówi coś znacznie bardziej praktycznego: ile stracisz, gdyby trzeba było odsprzedać kruszec tego samego dnia.

Spread to różnica między najniższą ceną, po której da się w tej chwili kupić dany produkt, a najlepszą ceną, po której ktoś w tej chwili go odkupi. Podajemy go w procentach ceny kupna i pokazujemy przy każdym produkcie jako „Spread kup/sprzedaj”.

Dlaczego spread w ogóle istnieje

Sklep, który stoi po obu stronach rynku, musi zarabiać na różnicy — nie na kursie metalu, bo kurs metalu jest dla niego ryzykiem, a nie źródłem dochodu. Ta różnica pokrywa:

ryzyko zapasu — między odkupieniem monety a jej odsprzedażą cena złota może pójść w dół. Im dłużej towar leży, tym większe ryzyko;
weryfikację i obsługę — sprawdzenie każdej odkupionej sztuki, opakowanie, gotówka, przelew, ubezpieczona przesyłka;
koszt kapitału — pieniądze wydane na Twoją monetę są zamrożone do chwili, aż ktoś ją kupi.

Wszystko to razem sprawia, że rynek fizycznego kruszcu jest znacznie „szerszy” niż rynek papierowy. To nie jest wada tego rynku ani czyjaś nieuczciwość — to cena za to, że po drugiej stronie zawsze ktoś stoi.

Co rozszerza spread

Mała gramatura. Weryfikacja, opakowanie i obsługa kosztują mniej więcej tyle samo przy sztabce 1 g co przy sztabce 100 g, tylko rozkładają się na sto razy mniej kruszcu. Dlatego drobne nominały mają najwyższą marżę przy kupnie i najszerszy spread przy wyjściu. Płaci się za podzielność.

Rzadki albo nietypowy wzór. Monety, na które popyt jest wąski, leżą dłużej. Dealer, który nie wie, kiedy odsprzeda sztukę, wycenia ją ostrożniej — a część firm w ogóle nie podaje na taki produkt ceny skupu i wtedy spreadu nie ma czym zmierzyć.

Zmienność rynku. W dniach gwałtownych ruchów bufor rośnie po obu stronach naraz: cena sprzedaży idzie w górę, cena skupu w dół. Spread policzony w spokojny wtorek i w dzień paniki to dwie różne liczby na tym samym produkcie.

Metal. Srebro, platyna i pallad mają inną ekonomikę niż złoto — przy niskiej wartości jednostkowej te same koszty obsługi ważą procentowo dużo więcej. Widać to od razu, gdy zestawi się kolumnę „do spot” dla złota i dla srebra na stronie skupu.

Co go zwęża

Odwrotność powyższych: duże, standardowe, płynne produkty. Uncjowe monety najpopularniejszych serii i sztabki o typowych gramaturach są odkupowane przez wielu dealerów naraz, a konkurencję między nimi widać wprost na liście „Ceny skupu” pod każdym produktem — Krugerrand, Liść Klonu, Filharmonik, Britannia.

Nie ma jednak prostej reguły „im większa sztabka, tym lepiej”. Sztabka kilogramowa ma najniższą marżę przy zakupie, ale zwykle podaje na nią cenę mniej sklepów niż na uncjową monetę — licznik przy nagłówku „Ceny skupu” pokazuje ile dokładnie, i warto go porównać, zanim uzna się dużą sztabkę za bezpieczniejsze wyjście.

Spread płaci się raz

To jest sedno. Spread nie jest kosztem rocznym — jest kosztem pary transakcji: wejścia i wyjścia. Kto kupuje i sprzedaje w tym samym miesiącu, płaci go w całości i musi na nim zarobić, zanim zarobi cokolwiek. Kto trzyma kruszec latami, rozkłada ten sam koszt na cały okres i jego waga maleje.

Dlatego ta sama liczba znaczy co innego przy krótkim i przy długim horyzoncie — i dlatego warto ją sprawdzić przed zakupem, a nie dopiero w dniu, w którym trzeba sprzedać.

Gdzie go zobaczyć

Na stronie każdego produktu, w podsumowaniu na górze: „Spread kup/sprzedaj”, liczony z najtańszej dostępnej oferty i najlepszej aktualnej ceny odkupu.
Na stronach klas wagowych, na przykład uncja złota — z medianą z całego okresu pomiaru, a nie tylko z dzisiejszą wartością, i ze wskazaniem, który produkt w tej klasie ma najczęściej najwęższy.
Na stronach pojedynków, na przykład sztabka czy moneta — mediana spreadu obu produktów obok siebie.

Mediana jest tu ważniejsza od dzisiejszej liczby. Jedno notowanie może trafić w moment, w którym akurat jeden sklep nie zdążył zaktualizować tabeli; kilkadziesiąt dni pomiaru pokazuje, jak dany produkt zachowuje się normalnie.

Czego spread nie obejmuje

Dostawy przy zakupie i kosztu dojazdu albo przesyłki przy sprzedaży. To osobne pozycje i przy drobnych produktach potrafią przeważyć nad samym spreadem — ile dokładnie kosztuje wysyłka po stronie zakupu, liczymy tutaj.

Nie obejmuje też tego, co zdarza się po oględzinach: cena z tabeli skupu dotyczy wzoru i wagi, a nie konkretnej sztuki w konkretnym stanie. Skąd bierze się sama cena odkupu, rozkładamy w tekście jak dealer ustala cenę skupu.